Cách phơi củ tam thất chuẩn nhất không cần chỉnh

Cách phơi củ tam thất mỗi người đã từng trải hay làm đều có những kinh nghiệm riêng. Tuy nhiên ở chúng tôi sẽ tổng hợp và đúc kết các kỹ thuật phơi sấy dược liệu một cách đầy đủ nhất. Dưới đây là cách phơi củ tam thất giúp bảo quản được lâu và tránh nấm mốc hiệu quả.

Phơi sấy dược liệu

Để bảo quản dược liệu nói chung và tam thất nói riêng không bị mốc và để được lâu thì cần quá trình phơi sấy củ tam thất thật kỹ càng. Tiêu chí là cần phải làm cho dược liệu khô dần tới độ thủy phân an toàn. Việc phơi sấy dược liệu căn cứ vào nhiều yếu tố: số lượng, dược liệu cũng như điều kiện máy móc phương tiện đang sở hữu. “Tóm cái váy lại” vẫn có những điểm chung về cách phơi củ tam thất như sau:

Có 4 cách phơi củ tam thất

Phơi củ tam thất dưới trời nắng trên sân: Trước khi phơi cần quyets sân sạch sẽ, rùi mới phơi, khi phơi phải thì rải đều tam thất ra tránh chỗ mỏng chỗ dày cục lên khó khô. Đây là cách đại đa số mọi người đã biết và vẫn áp dụng từ trước tới giờ cho những dược liệu rẻ tiền.

Phơi tam thất trong bóng râm: Nó sẽ phù hợp với các dược liệu hay bị biết đổi hay mất chất như tinh dầu, các dược liệu dễ biến màu, dễ hỏng hoạt chất. Tam thất cũng có thể phơi như vậy dưới bóng dâm thành từng khu vực. Gió sẽ làm khô đi những củ tam thất này.
Phơi trên giàn: Đây là cách phù hợp với củ tam thất vì đây là loại được liệu quý cần nâng niu và sử dụng ít một. Khi phơi phải tãi mỏng đều ra sàng hay khay và để lên phơi.

Phơi tránh bụi,ruồi nhặng: phải dùng vải màn thưa để che đậy. Phương pháp sử dụng với dược liệu có đường hay có mùi vị hấp dẫn đối với côn trùng (long nhãn, thục địa…). Với tam thất thì không cần cách này.

Tổng kết là cách phơi trên giàn là phù hợp với tam thất nhất. Tuy nhiên tùy điều kiện gia đình mà có thể tùy biến sử dụng, không cần quá cầu kỳ.

Kỹ thuật sấy dược liệu

Cách phơi củ tam thất nói riêng và dược liệu nói chung sao cho đúng không đơn giản. Sấy là phương pháp làm khô dược liệu trong các thiết bị khác nhau như lò sấy, tủ sấy bằng nhiệt độ. Trước khi thao tác  sấy, dược liệu cần được làm sạch và vệ sinh,  phân loại riêng từng loại rồi mới sấy tránh ảnh hưởng. Vì mỗi loại dược liệu chọn nhiệt độ sấy thích hợp. Có thể chia nhiệt đô sấy thành các giai đoạn từ 41 – 70 0C, và chia làm các giai đoạn tăng nhiệt dần:

  • Giai đoạn đầu sấy Ở 41 – 50oC
  • Giai đoạn giữa sấy Ở 51 – 60oC.
  • Giai đoạn cuối sấy Ở 61 – 70oC.

Riêng các loại dược liệu cần lưu ý có chưa thành phần là tinh dâu và hoạt chất này dễ bị phá hủy ở nhiệt độ cao hoặc dễ bay hơi, ngoài ra cũng dễ thăng hoa thì nhiệt độ sấy không quá 41 độ C.

Những yếu tố nhỏ ảnh hướng lớn tới bảo quản dược liệu:

Độ ẩm không khí

Độ ẩm không khí

Độ ẩm không khí

Độ ẩm không khí gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng dược liệu. Độ ẩm cao hay thấp quá đều có ảnh hưởng trực tiếp làm giảm hoặc hư hỏng dược liệu. Thế nên nếu Độ ẩm cao sẽ là điều kiện thuận lợi cho sâu mọt, nấm mốc phát triển làm hỏng dược liệu, làm thay đổi thành phần hoạt chất và làm biến đổi màu sắc dược liệu… Vì vậy chất lượng dược liệu sẽ theo thời gian bảo quản sẽ giảm dần và không tốt nữa. Độ ẩm thích hợp cho bảo quản từng loại dược liệu là không hề giống nhau. Nhưng qua thống kê và nghiên cứu thực tế thì độ ẩm phù hợp bảo quản dược liệu thường từ 61 – 65%. Để khắc phục độ ẩm cao, cần phải xây dựng nhà kho sao cho đúng chuẩn quy cách. Với các trang thiết bị hiện đại và cần thiết để chủ động hạ thấp độ ẩm không khi khi cần. Dược liệu trước khi nhập kho phải đáp ứng tiêu chuẩn và an toàn cho từng loại ( ví dụ hạt là 8 – 10%, hoa, lá, vỏ cây là 10 – 12%, rễ và dược liệu có đường là 12 15%…). Cần có đảo kho theo định kỳ hàng tháng hàng quý để phơi sấy, thông gió khi cần thiết. Bao Bì đóng gói phải đảm bảo, các dược liệu quý ( Tam thất) cần bọc giấy chống ẩm, bảo quản trong thùng kín, có chất hút ẩm ( vôi sống, silicagel…) để chống ẩm mốc.

Nhiệt độ phù hợp để bảo quản

Nhiệt độ thích hợp để bảo quản củ tam thất là 25o C. Nếu như nhiệt độ quá cao sẽ có sự biến đổi về chất lượng như tinh dầu trong dược liệu bay hơi mât, chất béo cũng vì thế thay đổi biến chất, lên men. Nhiệt độ cao và độ ẩm lớn sẽ làm củ tam thất bị thủy phân và nấm mốc sâu bọ cũng vì thế mà sinh sản phát triển một cách nhanh chóng mặt. Tổng kết lại tất cả các yếu tố trên đều làm cho chất lượng của tam thất bị giảm nghiêm trọng. Để không bị tác hại của nhiệt độ cao, các kho chưa dược liệu cần thông thoáng, có điều hòa nhiệt độ trong kho thì càng tốt và lên lịch đảo kho cho thông gió lúc cần.

Nấm mốc

cach phoi cu tam that 03

Nấm mốc rất dễ xâm nhập cũng như phát sinh ở bề mặt tam thất khi có điều kiện thuận lợi như nóng, ẩm sẽ phát triển. Củ tam thất bị mốc sẽ sinh ra acid hữu cơ cùng với độc tố của nấm mố khiến giảm chất lượng dược liệu một cách trầm trọng, có khi phải bỏ đi hết. Vì vậy, cần thường xuyên quan tâm để việc tránh ngừa nấm mốc. Nếu dược liệu mới chớm mốc thì tiến hành xử lý luôn, tách riêng và xử lý sau đó sử dụng sớm.

Côn trùng

CÔN TRÙNG

CÔN TRÙNG

 

Khi thu hái dược liệu nói chung và củ tam thất nói riêng khó tránh khói có những con con trùng lẫn vào. Trước khi bảo quản tam thất cần loại bỏ chúng để tránh bị hỏng tam thất.

Các phương pháp xử lý điển hình có thể kể đến là: phơi, sấy, xông sinh, xông cloropicrin.. Thường xuyên kiểm tra định kỳ 1 tháng 1 lần xem dược liệu có vấn đề gì không và phân loại theo thời gian, cái gì nhập về trước thì dùng trước. Nhân tiện cũng phun tránh mối đối với kho bảo quản dược liệu. Phòng mối bằng cách kê lên cao, xếp tam thất xa tường cũng như trần nhà; nếu tìm ra có mối phải tiêu diệt ngay bằng thuốc chống mối hay bằng các phương pháp khác hiệu quả.

Bao bì đóng gói

Bao bì đóng gói

Bao bì đóng gói

Bao bì đóng gói là thứ rất cần thiết, giúp tránh tam thất bị nấm móc và sâu bọ phát triển. Cần lưu ý là nếu đóng gói sơ sài thì sẽ dễ bị vụn, dập, hỏng mất trong quá trình vận chuyển. Do vậy cần lựa chọn bao bì đóng gói sao cho phù hợp: điển hình như giấy bạc, túi hút chân không…..

Thời gian bảo quản sau khi phơi tam thất

Thời gian bảo quản sau khi phơi tam thất

Thời gian bảo quản sau khi phơi tam thất

Không phải cứ bảo quản là để được mãi mãi, mà nó có thời gian bảo quản nhất định. Cũng tùy vào chất lượng tam thất mà sẽ có thời gian bảo quản khác nhau. Mặc dù được bảo quản rất tốt nhưng để bảo quản quá lâu cũng vẫn bị giảm chất lượng của tam thất. Thế nên để tránh lãng phí nên mua dược liệu ở mức vừa đủ chứ không nên mua nhiều gây lãng phí do quá hạn và thiệt hại về mặt kinh tế.

 

0/5 (0 Reviews)

You may also like...

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments